“พิธีสงฆ์” ศิริมงคลของคู่บ่าวสาวชาวพุทธ
Upload : 09-05-2013 15:33:08

 

 การประกอบพิธีทางศาสนาตามวิถีชาวพุทธ หรือที่เรียกว่าการเจริญพระพุทธมนต์ในวันแต่งงาน ถือเป็นประเพณีปฏิบัติขั้นตอนหนึ่ง
ของการแต่งงานแบบไทยแท้ๆ ที่นิยมทำกันมาตั้งแต่สมัยพุทธกาลเพื่อให้อำนาจแห่งคุณพระศรีรัตนตรัยอันศักดิ์สิทธิ์ ช่วยดลบันดาลและ
คุ้มครองให้คู่บ่าวสาวมีความสุขความเจริญสืบไปในภายภาคหน้า
 
   
         พิธี สงฆ์ หรือพิธีเจริญพระพุทธมนต์ในงานมงคลสมรสเป็นพิธีกรรมที่มีพระสงฆ์เป็นผู้ทำ พิธีให้ โดยในวันพิธีจะนิมนต์พระมายังสถานที่จัดงานหรือคู่บ่าวสาวจะไปทำพิธีที่วัด ก็ได้ โดยทั่วไปวันที่เลือกเป็นวันประกอบพีมงคลสมรสนั้น จะมีการดูฤกษ์ผานาที ที่เป็นวันและเวลามงคลสำหรับคู่บ่าวสาวมาแล้ว แต่การทำบุญในพิธีสงฆ์ก็ยังเป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้เพราะตามธรรมเนียมไทย การเริ่มต้นชีวิตคู่ด้วยการทำบุญ ไม่เพียงเป็นการเริ่มต้นที่สร้างศิริมงคลให้กับชีวิต แต่ยังช่วยขจัดปัดเป่าสิ่งไม่ดีที่จะเป็นอุปสรรคของชีวิตให้หมดไป รวมทั้งยังมีความเชื่อว่า การได้ทำบุญร่วมกันนั้น กุศลจะส่งให้ได้เป็นคู่ครองกันทุกชาติไป       
        ตามประเพณีดั้งเดิมที่พบเห็น ได้น้อยเต็มที การนิมนต์พระสงฆ์มาเจริญพระพุทธมนต์ จะช่วยทำให้ช่วงเย็นของวันสุกดิบ ซึ่งเป็นวันก่อนวันแต่งงานวันหนึ่ง และในวันแต่งงานจะมีเฉพาะการตักบาตรร่วมกันในตอนเช้า แม้ในปัจจุบันจะมีการดัดแปลงไปบ้าง เพื่อให้ประหยัดเวลา และสะดวกขึ้นกับคู่บ่าวสาว แต่ขั้นตอนหลักในการนิมนต์พระสงฆ์มาสวดเจริญพระพุทธมนต์นั้นยังคงเดิม
       โดยการทำพิธีสงฆ์สามารถทำได้ ทั้งเช้าและเพล แต่ส่วนใหญ่หากเป็นการนิมนต์พระสงฆ์มาเจริญพระพุทธมนต์ที่บ้านหรือสถานที่ จัดงาน จะนิยมทำในช่วงเช้าก่อนพิธีแห่ขันหมากและในงานมงคลอย่างงานแต่งงานจะนิมนต์ พระสงฆ์เป็นจำนวนคู่เมื่อนับรวมพระพุทธรูปที่เป็นองค์พระประธานด้วยเป็น 4 รูป แต่ที่เป็นที่นิยมกันมากที่สุดคือ คือนิมนต์พระสงฆ์ 9 รูป รวมพระประธานด้วยเป็น 10 รูปเพราะถือเคล็ดที่เลข “เก้า” เป็นคำพ้องเสียงเหมือนกับคำว่า “ก้าว” ที่หมายถึงก้าวหน้า แต่ในการถวายภัตราหารหลังจากเสร็จพิธีสวดเจริญพระพุทธมนต์แล้ว สามารถถวายพระและเณรได้ทั้งวัด ไม่จำกัดว่าต้องเป็นพระสงฆ์ที่ประกอบพิธีเท่านั้น
       ก่อน ถึงวันงานเจ้าภาพต้องจัดเตรียมสถานที่ และอุปกรณ์ของใช้ในพิธีให้พร้อม โดยจัดโต๊ะหมู่บูชา สำหรับพระพุทธรูปที่เป็นองค์พระประธานพร้อมดอกไม้ ธูป เทียน รวมทั้งจัดเตรียมอาสนะที่นั่งสำหรับพระสงฆ์ จัดให้ห่างกันพอประมาณ วางกระโถนไว้ข้างในด้านขวามือ ถัดออกมาจัดวางแก้วน้ำจานรอง
       นอกจากนั้นยังต้องเตรียม เครื่องใช้แต่ละแผนกให้เรียบร้อย อย่างสายสิญจน์ที่ปลายด้านเริ่มต้น ต้องวนไว้กับฐานพระพุทธรูป 3 รอบ โดยวนเป็นทักษิณาวรรต คือ จากซ้ายไปขวา แล้วหาพานวางด้ายสายสิญจน์ที่เหลือไว้ใกล้ๆ เพื่อให้พระสงฆ์ใช้ประกอบการเจริญพระพุทธมนต์ต่อไป ใกล้ๆกับพานวางสายสิญจน์จะเป็นที่ตั้งของบาตรน้ำมนต์ซึ่งอยู่ติดกับที่นั่ง ของพระสงฆ์ที่เป็นประธาน ในบาตรต้องใส่น้ำไว้พอควร จะใส่ใบเงิน ใบทอง ใบนาก หญ้าแพรก           ผักส้มป่อย ผิวมะกรูดลงไปตามธรรมเนียมความเชื่อของแต่ละที่ก็ได้ หรือไม่ใส่อะไรเลยตามที่พบเห็นมากที่สุดในปัจจุบันก็ได้เช่นกัน ข้างๆบาตรน้ำมนต์จะวางเทียนสีขาว 1 เล่ม หนัก 1 บาท มักวางรวมไว้กับพานที่ใส่ด้ายสายสิญจน์ เพื่อใช้ในการทำน้ำมนต์ นอกจากนั้นที่ขาดไม่ได้ยังมีด้ายมงคลแฝด และแป้งประแจะ หรือกระแจะ หรือแป้งเจิมหน้าผากคู่บ่าวสาวไว้เข้าพิธีด้วย
       ในวังานเมื่อพระสงฆ์เดินทางมา ถึง เจ้าภาพจะนิมนต์พระมายังที่นั่งที่จัดเตรียมไว้ จัดเครื่องดื่มหรือน้ำปานะถวายให้เรียบร้อย จากนั้นจึงเริ่มพิธีโดยให้คู่บ่าวสาวนั่งประจำที่ในการนี้เจ้าบ่าวต้องนั่ง ด้านจขวาของเจ้าสาว ทั้งคู่ร่วมกันจุดธูปเทียนบูชาพระรัตนตรัย เสร็จแล้ว ผู้ดำเนินพิธี หรือเจ้าพิธีจะกล่าวนำบูชาพระรัตนะตรัย คู่บ่าวสาวกล่าวตาม   เมื่อเสร็จ เจ้าพิธีจะอาราธนาศีล 5 ซึ่งเป็นศีลมาตราฐานในการดำเนินชีวิตตามวิถีชาวพุทธ ขณะที่พระสงฆ์ให้ศีล   คู่บ่าวสาวและแขกทุกท่านจะพนมมือรับศีลพร้อมกัน จากนั้นเจ้าพิธีจะอาราธนาพระปริตร หมายถึง การขอให้พระสงฆ์เจริญสูตรที่เป็นมงคล เพื่อกำจัดทุกข์และโรคภัยไข้เจ็บ เมื่อพระสงฆ์เจริญพระพุทธมนต์ไปจนถึงบทมงคลสูตร เจ้าพิธีจะจุดเทียนชนวนสำหรับให้คู่บ่าวสาวจุดเทียนน้ำมนต์ เป็นการขอให้พระสงฆ์ทำน้ำพระพุทธมนต์ น้ำมนต์ที่เกิดจากการสวดพระปริตรนี้ ถือว่าเป็นน้ำมนต์ศักดิ์สิทธิ์ใช้ในกาลมงคลต่อๆไปได้
       กำหนดการพิธีหลังจากนี้ จะขึ้นอยู่กับความเหมาะสมด้านเวลาและฤกษ์มงคล ถ้าเริ่มพิธีสงฆ์แต่เช้าขั้นตอนต่อไปอาจเป็นการตักบาตร ที่คู่บ่าวสาวต้องสำรวมกายใจตักบาตรร่วมกัน  หรือหากเป็นช่วงสายจะเป็นการถวาย                    ภัตราหารเพล โดยเริ่มจากการถวายอาหารแด่พระพุทธ แล้วจึงประเคนคาวหวานแด่พระสงฆ์ หรืออาจจัดเป็นปิ่นโตมีอาหารคาวหวาน ถวายพร้อมดอกไม้ ธูป เทียน ปัจจัย เครื่องไทยธรรมก็ได้เช่นกัน หลังจากถวายของ พระสงฆ์อนุโมทนา และขึ้นบทสวด “ยะถา....” คู่บ่าวสาวจะกรวดน้ำ อุทิศส่วนบุญส่วนกุศลให้กับเทพยดา เจ้ากรรมนายเวร บรรพบุรุษผู้ล่วงลับ จากนั้นจะถึงพิธีในขั้นสุดท้าย พระสงฆ์จะเจริญชัยมงคลคาถาพร้อมประพรมน้ำมนต์ให้เพื่อเป็นศิริมงคลจึงเป็น อันเสร็จพิธี
 
      การเตรียมการสำหรับพิธีสงฆ์
    1.สถานที่ที่เหมาะสม กว้างขวาง สะดวกในการจัดพิธี
    2.บุคลากรที่รู้ขั้นตอนศาสนพิธีอย่างแม่นยำ
    3.กำหนดฤกษ์มงคล และเวลาเริ่มต้น และสิ้นสุดพิธี
      เครื่องใช้ที่ต้องจัดเตรียมสำหรับพิธีสงฆ์
    1.ชุดโต๊ะหมูบูชา
    2.ดอกไม้จัดแจกัน 2 ชุด, ธูป 3 ดอก , เทียนสีเหลือง 2 เล่ม เทียนต่อ 1 เล่ม
    3.เชิงเทียน , กระถางธูป
    4.ด้ายสายสิญจน์สำหรับทำพิธีและสายสิญจน์ที่ทำเป็นมงคลคู่
    5.อาสนะ
    6.ที่กรวดน้ำ , กระโถน , แก้วน้ำ , ทิชชู
    7.ขันน้ำมนต์ , ที่พรมน้ำมนต์ , เทียนสีขาวสำหรับทำน้ำมนต์
    8.อุปกรณ์เครื่องเจิม (เพิ่มความเป็นสิริมงคล)
    9.ปัจจัยถวายพระสงฆ์
    10.ภัตตาหารสำหรับถวายพระสงฆ์ 9 รูป และอาหารสำหรับแขกร่วมงาน
    11.ชุดเครื่องเซ่นสำหรับพระพุทธรูปและภูมิเจ้าที่
    12.ภัตตาหารสำหรับถวายพระสงฆ์ 9 ชุด
    13.พานใส่ของถวายพระ